RZD IUNG-PIB łączą produkcję z badaniami. Drukuj
13.03.13 Oceniając działalność naukową IUNG-PIB warto także pamiętać, że integralną częścią Instytutu są też Rolnicze Zakłady Doświadczalne (RZD IUNG-PIB). Ich powierzchnia ogółem wynosi 4763,74 ha, w tym użytki rolne to 3643,93 ha.

W roku 2012 w ramach Instytutu funkcjonowało 11 RZD, w tym 2 przekazane w dzierżawę oraz jeden działający w formie spółki. Wydzierżawiono także stawy rybne o łącznej powierzchni ok 46 ha. 

RZD IUNG-PIB są zlokalizowane w różnych regionach kraju. Prowadzą one produkcję rolniczą w różnych warunkach klimatyczno-glebowych, łącząc ją z badaniami na rzecz praktyki. Rolnicze Zakłady Doświadczalne, obok produkcji rolniczej, zróżnicowanej pod względem struktury, intensywności organizacji i intensywności produkcji prowadziły także doświadczenia polowe i prace adaptacyjno-wdrożeniowe, sprawdzając nowe technologie i różne rozwiązania o charakterze innowacyjnym.

Ogółem w RZD IUNG-PIB na dzień 31.12.2012 r. zatrudnienie wynosiło 96,5 osoby. W przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych wynosiło ono 3,1 osoby i było zbliżone do roku poprzedniego.

W roku 2012 w RZD zrealizowano ogółem 141 doświadczeń, w tym 50 w ramach działalności statutowej. Pozostałe doświadczenia wykonane zostały w ramach projektów badawczych i prac zleconych. Ogółem doświadczenia polowe zajmowały około 375 ha. Obok tego, na polach produkcyjnych RZD prowadzono różnego rodzaju badania porównawcze i wdrożenia, nakierowane na wspieranie działań praktyki rolniczej, promujące nowe rozwiązania technologiczne i organizacyjne. We wszystkich RZD prowadzono badania ekonomiczno-rolnicze, nadzorowane przez Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej, a dotyczące oceny efektywności technologii produkcji roślinnej w zróżnicowanych warunkach gospodarowania. Stosowane rozwiązania innowacyjne były prezentowane wszystkim zainteresowanym (doradcy, rolnicy, studenci, uczniowie) podczas tzw. Dni Otwartych Drzwi oraz spotkań organizowanych przez firmy obsługujące rolnictwo, współpracujące z RZD.

Na działalność produkcyjną RZD, obok warunków siedliskowych, wywierały wpływ uwarunkowania ekonomiczne, w tym również o charakterze globalnym, makroekonomicznym, kształtujące ceny ziemiopłodów i możliwości zbytu. Uwarunkowania ekonomiczne, we wcześniejszym okresie, zadecydowały o rezygnacji przez część RZD z produkcji zwierzęcej, co wpłynęło w sposób istotny na strukturę produkcji rolniczej i jej towarowość. Znajdowało to odzwierciedlenie w strukturze produkcji RZD IUNG-PIB w roku 2012.

RZD były zróżnicowane pod względem intensywności produkcji, której uproszczoną miarą jest poziom zużycia nawozów mineralnych w kg NPK/ha UR oraz struktury i poziomu produkcji roślinnej. Wyraźnie wyższym zużyciem nawozów mineralnych na 1 ha UR charakteryzowały się RZD prowadzące uprawę buraka cukrowego i rzepaku ozimego. Średnie zużycie nawozów mineralnych w RZD IUNG w roku 2012 wynosiło 174 kg NPK/1haUR.

W roku 2012 produkcję zwierzęcą prowadziły tylko niektóre RZD, tj. Werbkowice, Grabów, Wierzbno oraz na niewielką skalę Borusowa (tucz trzody chlewnej). Była ona zróżnicowana pod względem skali i struktury oraz wydajności jednostkowej.

Na czoło wysuwa się RZD Werbkowice, w którym głównym kierunkiem działalności jest chów bydła mlecznego, prowadzony w systemie wolnostanowiskowym. RZD w Werbkowicach jest liczącym się producentem mleka. Stado bydła liczy ponad 700 sztuk, w tym około 350 krów mlecznych o wydajności jednostkowej 9300 litrów rocznie, określonej na podstawie oceny Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka. W zakładzie tym są stosowane nowatorskie rozwiązania w zakresie organizacji gospodarki paszowej i produkcji mleka. Istotne znaczenie ma również  ma również sprzedaż żywca wołowego.

W RZD w Grabowie prowadzono produkcję mleka w systemie rolnictwa ekologicznego. Pogłowie bydła kształtowało się w granicach 100 sztuk. Utrzymywano 56 krów mlecznych. Średnia wydajność mleka od 1 krowy w roku 2012 wynosiła 7000 l.

Cechą wyróżniającą RZD Wierzbno jest prowadzenie działalności usługowej w zakresie wylęgu drobiu. W roku 2012 wpływy ze sprzedaży usług zakładu wylęgowego stanowiły około 46% sprzedaży ogółem. W zakładzie tym prowadzony jest też opas młodego bydła rzeźnego.

W RZD Borusowa prowadzony był na niewielką skalę chów trzody chlewnej. Było to podyktowane możliwością wykorzystania budynków oraz ziarna zbóż o gorszej jakości jako paszy wzbogacanej koncentratem białkowym.

W większości RZD główną działalnością rolniczą jest produkcja roślinna, zróżnicowana pod względem struktury i intensywności.
RZD prowadzą również działalność promującą badania Instytutu. Uczestniczą też aktywnie we współpracy ze szkołami rolniczymi, podległymi MRiRW, z którymi IUNG-PIB ma podpisane umowy o współpracy. Korzystają z różnych form wsparcia w ramach WPR. Utrzymują obiekty podlegające ochronie konserwatora zabytków.

Ogólnie można stwierdzić, że RZD IUNG-PIB podejmowały w roku 2012 szereg działań, mających na celu dostosowanie produkcji do istniejących warunków produkcyjnych i ekonomicznych. Jednocześnie modernizowały one wyposażenie, kierując się zasadami racjonalnego wykorzystania czynników produkcji tj. ziemi, pracy i kapitału. Skutki tych zmian będą widoczne w latach następnych.